طراحی الگوی آموزش کودکان بازمانده از تحصیل مبتنی بر تجارب یونیسف: یک پژوهش کیفی با رویکرد گراندد تئوری
کلمات کلیدی:
کودکان بازمانده از تحصیل, الگوی آموزشی, طراحی الگو, یونیسف, عدالت آموزشی, گراندد تئوریچکیده
هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی جامع، بومی و انعطافپذیر آموزش کودکان بازمانده از تحصیل مبتنی بر تجارب یونیسف با استفاده از رویکرد نظریه دادهبنیاد بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی ـ توسعهای و از نظر روش کیفی با رویکرد نظریه دادهبنیاد بود. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ نفر از خبرگان، متخصصان، مدیران، سیاستگذاران و صاحبنظران حوزه آموزش، برنامهریزی درسی، مدیریت آموزشی، عدالت آموزشی، حمایت از کودکان و حوزههای مرتبط بودند که با نمونهگیری هدفمند و سپس نظری انتخاب شدند. گردآوری دادهها با استفاده از مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته و مطالعه اسناد مرتبط انجام شد و نمونهگیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبهها بین ۴۸ تا ۶۴ دقیقه به طول انجامیدند. دادهها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با بهرهگیری از نرمافزار MAXQDA 2022 تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافتهها نیز معیارهای باورپذیری، انتقالپذیری، اتکاپذیری و تأییدپذیری مورد توجه قرار گرفتند. تحلیل دادهها نشان داد که الگوی آموزش کودکان بازمانده از تحصیل دارای هشت بعد بههمپیوسته شامل سیاستی و مدیریتی، برنامه درسی و آموزشی، حمایتی و رفاهی، خانواده و مشارکت، شناسایی و بازگشت، نگهداشت آموزشی، ارزشیابی و پایش، و بومیسازی و انعطافپذیری است. یافتهها دلالت داشتند که بازماندگی از تحصیل پدیدهای چندبعدی است و بازگشت پایدار کودکان مستلزم مداخله همزمان در سطوح آموزشی، اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و نهادی است. مقوله هسته نیز «طراحی و اعتباریابی الگوی جامع، بومی و منعطف آموزش کودکان بازمانده از تحصیل با تکیه بر تجارب یونیسف» شناسایی شد. الگوی پیشنهادی نشان میدهد که سیاست مؤثر در قبال کودکان بازمانده باید از رویکرد صرفاً ثبتناممحور فاصله گرفته و به یک فرایند پیوسته شامل شناسایی، ارزیابی نیاز، حمایت، بازگشت، جبران یادگیری، نگهداشت و پایش تبدیل شود. بومیسازی تجارب یونیسف و هماهنگی بینبخشی میتواند زمینه بازگشت پایدار، کاهش ترک مجدد و تقویت عدالت آموزشی را فراهم سازد.
دانلودها
مراجع
1. Ali M, Hussain S. Educational policies and their impact on out-of-school children: A case study. International Journal of Educational Development. 2023;95:102-10.
2. Jeong K-H, Lee SH, Park AR, Song D-H. Effects of Parenting Attitudes on the Suicide Risk of Adolescents in South Korea and the Moderating Effect of Out-of-School Youth Status. Cambridge Prisms Global Mental Health. 2025;12. doi: 10.1017/gmh.2025.35.
3. Lee S-H. Analyzing Delinquent Peer Factors in Cyber Violence Among Out-of-School Youth. Korean Association of Public Safety and Criminal Justice. 2023;32(2):195-220. doi: 10.21181/kjpc.2023.32.2.195.
4. Renick J, Schaefer DR. Increasing Ties to Peers and Improving Social Emotional Outcomes: Insights From an Out-of-School Program Serving Latine Young Adolescents. The Journal of Early Adolescence. 2025. doi: 10.1177/02724316251330907.
5. Hong SK, Kim CH. A Case Study on Out-of-School Youth Withdrawal and Career Choice. Korean Association for Learner-Centered Curriculum and Instruction. 2023;23(15):713-26. doi: 10.22251/jlcci.2023.23.15.713.
6. Deer G, Wu H, Zhang L, Tadesse E, Khalid S, Duan C, et al. Effect of Out-of-School Visual Art Activities on Academic Performance. The Mediating Role of Socioeconomic Status. Plos One. 2024;19(5):e0298901. doi: 10.1371/journal.pone.0298901.
7. World B. Why do girls drop out of school and what are the consequences of dropping out? 2018. Available from: https://medium.com/world-of-opportunity/why-do-girls-drop-out-of-school-f2762389a07e.
8. Khosravizadeh E, Shahmansouri E, Roshanzadeh J. Inhibitor Factors to Girl Students’ Participation in Out-of-School Sport Activities. Strategic Studies on Youth and Sports. 2014;13(25):213-30.
9. Karamustafaoğlu O, Pektaş HM. Developing students' creative problem solving skills with inquiry-based STEM activity in an out-of-school learning environment. Education and Information Technologies. 2023;28(6):7651-69. doi: 10.1007/s10639-022-11496-5.
10. Larsen Y, Groß J, Bogner FX. Bringing Out-of-School Learning Into the Classroom: Self- Versus Peer-Monitoring of Learning Behaviour. Education Sciences. 2020;10(10):284. doi: 10.3390/educsci10100284.
11. Pienimäki M, Kinnula M, Iivari N. Finding fun in non-formal technology education. International Journal of Child-Computer Interaction. 2021;29:100283. doi: 10.1016/j.ijcci.2021.100283.
12. Boichenko M, Чистякова І, Boichenko A. Creative Individuality of the Pupils of Out-of-School Education Institutions of Artistic-Aesthetic Direction: Essence and Structure. Zhytomyr Ivan Franko State University Journal Рedagogical Sciences. 2021(4(107)):5-13. doi: 10.35433/pedagogy.4(107).2021.5-13.
13. Wei D. Methods of Forming Aesthetic Taste in Schoolchildren Using Dance in Out-of-School Education Institutions. Education Innovation Practice. 2023;11(10):127-31. doi: 10.31110/2616-650x-vol11i10-019.
14. Burns EC, Martin AJ, Kennett R, Pearson J, Munro-Smith V. High school students' out-of-school science participation: A latent class analysis and unique associations with science aspirations and achievement. Journal of Research in Science Teaching. 2021. doi: 10.1002/tea.21806.
15. Verdín D, Godwin A, Sonnert G, Sadler PM. Understanding How First-Generation College Students’ Out-of-School Experiences, Physics and STEM Identities Relate to Engineering Possible Selves and Certainty of Career Path. 2018:1-8. doi: 10.1109/fie.2018.8658878.
16. Wilson S, Rennie J. “The very ugly duckling” meets Minecraft: identity work and interpretive competence. Literacy. 2019;53(4):206-15.
17. Barkoukis V, Chatzisarantis NLD, Hagger MS. Effects of a School-Based Intervention on Motivation for Out-of-School Physical Activity Participation. Research Quarterly for Exercise and Sport. 2020;92(3):477-91. doi: 10.1080/02701367.2020.1751029.
18. Shytikova Y, Kohut I, Marynych V. Technology of Organizing Inclusive Education in Modelship Sports in Institutions of Out-of-School Education. Слобожанський Науково-Спортивний Вісник. 2022;26(4):109-14. doi: 10.15391/snsv.2022-4.003.
19. Savchuk B, Султанова Н, Bilavych H, Pantyuk T. Two-Tier Model Оf Training Future Teachers for Coaching at Out-of-School Institutions. Pedagogika-Pedagogy. 2022:177-95. doi: 10.53656/ped2022-2.03.
20. Malorni A, Lea CH, Richards-Schuster K, Spencer MS. Facilitating youth participatory action research (YPAR): A scoping review of relational practice in US Youth development & out-of-school time projects. Children and Youth Services Review. 2022:106399. doi: 10.1016/j.childyouth.2022.106399.
21. Bakare J, Ohanu IB, Shodipe TO. Hypothesized Model of the Relationship Between Affective Behaviour, Emotional Intelligence and Success of Out-of-School Youths in Cell Phone Maintenance Enterprise. Rajagiri Management Journal. 2023;17(3):254-77. doi: 10.1108/ramj-06-2022-0102.
دانلودها
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Zahra Kazemi (Author); Manizheh Zakaryaei (Corresponding author); Rasoul Davoudi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
