شناسایی ابعاد منتورینگ نظام‌مند در جهت توسعه حرفه‌ای اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی - شیرازی, مهدیه; نوه ابراهیم, عبدالرحیم; محب زادگان, یوسف; صادقی جعفری , جواد (نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه)
هدف این پژوهش شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های منتورینگ نظام‌مند در جهت توسعه حرفه‌ای اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان شامل اعضای هیأت علمی با تجربه و مدیران آموزشی گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۱۵۳۰ عضو هیأت علمی بود که با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۳۰۷ نفر انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل پرسشنامه محقق‌ساخته منتورینگ نظام‌مند (۷۵ گویه در ۶ بعد و ۱۲ مولفه) و پرسشنامه توسعه حرفه‌ای نوا بود. روایی ابزارها با تحلیل عاملی تأییدی و پایایی با آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 تأیید شد. نتایج نشان داد منتورینگ نظام‌مند شامل شش بعد اصلی—ساختارمندی فرآیند، کیفیت اجرا، ساختار برنامه، عوامل مؤثر بر موفقیت یا شکست، روابط و مسئولیت‌های دو سویه، و الزامات اجرایی—و دوازده مؤلفه کلیدی است. ضرایب استاندارد مدل از 0.72 تا 0.94 و آماره t برای تمامی ابعاد بزرگ‌تر از 10 بود که بیانگر معناداری و برازش مطلوب مدل است. بعد «ساختارمندی فرآیند منتورینگ» بالاترین بار عاملی و بعد «روابط و مسئولیت‌های دو سویه» پایین‌ترین بار عاملی را داشت. نتایج نشان می‌دهد منتورینگ نظام‌مند با ایجاد ساختار مشخص، نظارت مستمر، روابط تعامل‌محور و توجه به الزامات اجرایی، نقش مؤثری در توسعه حرفه‌ای اعضای هیأت علمی دارد. این مدل می‌تواند مهارت‌ها، عملکرد آموزشی، فعالیت‌های پژوهشی، نوآوری و رضایت شغلی اعضای هیأت علمی را ارتقا دهد و زمینه بهبود کیفیت دانشگاه را فراهم سازد.