طراحی و اعتبارسنجی عوامل سازمانی مؤثر بر توانمندسازی دانشجومعلمان: رویکرد آمیخته - نظری‌زاده , مرضیه; خراسانی, اباصلت; شمس, غلامرضا; ابراهیمی , ایوب (نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه)
این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی جامع عوامل سازمانی مؤثر بر توانمندسازی دانشجومعلمان در نظام تعلیم‌وتربیت ایران انجام شد تا ابعاد کلیدی ارتقای ظرفیت حرفه‌ای و کیفی معلمان آینده شناسایی و تأیید شود. مطالعه حاضر به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام گرفت. ابتدا در بخش کیفی از فراترکیب 61 مطالعه داخلی و بین‌المللی در بازه 2010 تا 2024 برای استخراج مفاهیم و مؤلفه‌ها استفاده شد. سپس با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 17 نفر از نخبگان و خبرگان حوزه تربیت معلم، داده‌های تکمیلی گردآوری و کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری، انتخابی) انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی در سال تحصیلی 1403-1404 بود و 90 نفر به‌روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه محقق‌ساخته با 35 گویه در شش بعد سازمانی بود که روایی آن به تأیید خبرگان و پایایی آن با آلفای کرونباخ 0.85 تا 0.96 بررسی شد. تحلیل داده‌های کمی با مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS انجام گرفت. تحلیل کیفی و کمی نشان داد که عوامل سازمانی توانمندسازی دانشجومعلمان در شش حوزه اصلی شامل عوامل ساختاری و محیطی، عوامل پشتیبانی و رفاهی، تعامل پویا، توسعه پایدار در دانشگاه، ارزیابی و تضمین کیفیت و بهبود کیفیت آموزشی و یادگیری قابل طبقه‌بندی است. بارهای عاملی گویه‌ها بیش از 0.4 و شاخص‌های برازش مدل ساختاری شامل AVE بالاتر از 0.5، پایایی ترکیبی بیش از 0.7 و GOF معادل 0.427 بود که برازش و اعتبار مدل را تأیید می‌کند. مدل ارائه‌شده ابزاری علمی و قابل اعتماد برای سنجش و تقویت توانمندسازی دانشجومعلمان است و می‌تواند در سیاست‌گذاری، طراحی برنامه‌های آموزشی و توسعه حرفه‌ای معلمان آینده مورد استفاده مدیران دانشگاه‌های تربیت معلم و تصمیم‌گیران وزارت آموزش‌وپرورش قرار گیرد.