تعیین اولویت‌های کلیدی ارتقای فرهنگ مطالعه در نسل زد: تحلیل ابعاد خانواده و مدرسه با استفاده از روش دلفی فازی (مطالعه موردی دبیران دوره دوم متوسطه شهر تهران) - کفشدار طوسی ابراهیم; صمدی مهران; پوررشیدی علی بیگلو هاتف (نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه)
هدف پژوهش حاضر تعیین و اولویت‌بندی شاخص‌های کلیدی ارتقای فرهنگ مطالعه در نسل زد با تمرکز بر نقش خانواده و مدرسه و با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون و دلفی فازی است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی کیفی–کمی انجام شد؛ در مرحله نخست با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ دبیر دوره دوم متوسطه شهر تهران و تحلیل مضمون، ۴۰ شاخص اولیه استخراج گردید و در مرحله دوم، با مشارکت ۲۰ خبره آموزشی و فرهنگی و اجرای دو دور روش دلفی فازی، شاخص‌ها پالایش، اعتبارسنجی و تثبیت شدند. در ادامه، آزمون ناپارامتری فریدمن برای اولویت‌بندی نهایی شاخص‌ها و مقایسه وزن ابعاد اصلی به کار رفت. نتایج آزمون فریدمن نشان داد بین شاخص‌های ارتقای فرهنگ مطالعه تفاوت معنادار وجود دارد (p<0.01). شاخص‌های «الگوی مطالعه بودن والدین»، «به‌کارگیری دبیران متخصص و علاقه‌مند» و «انگیزه شخصی به مطالعه» بالاترین رتبه‌های اولویت را کسب کردند. همچنین، ابعاد خانواده و مدرسه به‌طور معناداری نسبت به ابعاد رسانه و انگیزه‌های فردی وزن بیشتری در تبیین فرهنگ مطالعه نسل زد دارند. یافته‌ها حاکی از آن است که ارتقای فرهنگ مطالعه در نسل زد پیش از هر چیز نیازمند تقویت الگوهای رفتاری در خانواده و نهادینه‌سازی تجربه‌های ساختاری مطالعه در مدرسه است و ابزارهای رسانه‌ای زمانی اثربخش خواهند بود که بر این دو کانون اصلی استوار شوند.