تبیین منش معلمی مبتنی بر ارزش اخلاقی حسن خلق: استنتاج تربیتی - کسائی معصومه; هاشمی سیدجلال; قنبری نسرین (نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه)
این پژوهش با هدف تبیین منش معلمی بر اساس ارزش اخلاقی "حسن خلق" و استنتاج دلالت‌های تربیتی آن انجام شد. برای دستیابی به این هدف، از روش‌های تحلیل مفهومی، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و تحلیل استنتاجی استفاده شد. یافته‌های پژوهش مبتنی بر روایات نشان داد که عوامل علی مؤثر در تحقق حسن خلق مطلوب شامل کمال‌طلبی، رحمت الهی، کارنامه ایمانی و تقوای خداپسندانه است. همچنین، شرایط زمینه‌ساز حسن خلق در معلمان عبارتند از: آداب گفتار، مردم‌داری و خوش‌اخلاقی. از سوی دیگر، عوامل واسطه‌ای و مداخله‌گر در این زمینه شامل خوش‌رویی، رعایت ادب کلام و تعامل سازنده با دیگران شناسایی شد. راهبردهای معلمان برای پرورش حسن خلق مطلوب نیز در ابعاد گوناگونی مانند سپاسگزاری، تلاش مستمر، سخاوت، گفتار حق‌محور، حمایت از خانواده، رعایت ادب گفتار، خوش‌زبانی، مزاح متعادل، مردم‌داری، صبر و تحمل، کنترل خشم، بخشندگی، مهرورزی، فروتنی، حفظ آبروی دیگران، رازداری، نرم‌خویی، خوش‌برخوردی، محبت به همنوعان و صله‌رحم دسته‌بندی شد. پیامدهای مثبت حسن خلق در معلمان نیز شامل تحقق ایمان کامل، ارتقای کارنامه معنوی، اعتبار اجتماعی، افزایش روزی، آبادانی و عمر طولانی برشمرده شد. در ادامه، با به‌کارگیری روش تحلیل استنتاجی، الگوی مفهومی آموزش حسن خلق مطلوب طراحی و تبیین گردید. اصول تربیتی این الگو مشتمل بر رحمت الهی، مودت پروردگاری، عدالت خداوند، علم و ادراک کامل الهی، ایمان و عمل صالح، کمال‌جویی، کرامت انسانی و باور به معاد است. همچنین، روش‌های تربیتی مؤثر در پرورش حسن خلق در انسان‌ها استخراج و تشریح شد. این پژوهش با ارائه چارچوبی نظام‌مند، گامی در جهت ترسیم الگوی مطلوب اخلاق حرفه‌ای معلمان بر پایه آموزه‌های اسلامی برداشته است.