بررسی سطح توسعه یافتگی با درجه ی محرومیت و بهره مندی جنسیتی (در استان‌های ایران در مقاطع زمانی 1385 و 1398) - نجفی مهدی; محبی محمد; نگهداری ابراهیم (نشریه پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه, 2024)
مفهوم توسعه ی انسانی علاوه بر توجه به جنبه ی کمی رشد، تأکید بیشتری به جنبه های کیفی دارد. درون مایه اصلی این مفهوم آن است که توسعه باید چیزی بسیار بیشتر از افزایش درآمد و ثروت باشد. در مفهوم توسعه انسانی مشارکت زنان در حیات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و از بین بردن نابرابری های جنسیتی حائز اهمیت است. بر همین اساس هدف این مقاله تحلیل رابطه سطح توسعه انسانی و جغرافیایی با درجه محرومیت و بهره مندی در شاخص جنسیتی است. روش پژوهش از روش اسنادی- آماری است. منابع اطلاعات از نتایج سرشماری‌های سال 1385 و سرشماری 1395 جمع آوری شده است. جامعه آماری این پژوهش کل استان های کشور مبتنی بر نتایج سرشماری 1385و 1395، و بصورت تمام شماری انجام شده است. تجزیه تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار spss نسخه 19 و نرم افزارEViews انجام شده است. یافته های تحلیل نشان می دهد که شاخص های تشکیل دهنده سطوح توسعه یافتگی استانهای ایران (سطح توسعه ی انسانی، دوری و نزدیکی مناطق مختلف کشور از تهران، تراکم جمعیت (نیروی انسانی)، نوع سکونتگاه های جغرافیایی (مناطق شهری و روستایی) رابطه مثبت و معنی داری با درجه ی محرومیت و بهره مندی جنسیتی داشته است. همچنین شاخص های تشکیل دهنده سطوح توسعه یافتگی استان های ایران می‏توانند واریانس مربوط به درجه ی محرومیت و بهره مندی جنسیتی را تبیین کنند.